Gevaren voor de Vlaamse economie

door Angélique Vanderstraeten in ’t Pallieterke . 

 

De economische vooruitzichten zijn rooskeurig en dat is goed nieuws. Een groei van 5 procent in 2021 om het coronaverlies te compenseren lijkt gegarandeerd. Er is zelfs sprake van een groeispurt van 2 procent in de zomermaanden en men spreekt van de 110-procenteconomie. Een economie die snel groter is dan vóór de coronacrisis. Toch loeren voor de Vlaamse economie vijf gevaren om de hoek.
  1. Stijgende inflatie en aangetaste concurrentiekracht

Een economie die aantrekt, betekent meer vraag, stijgende prijzen en dus ook inflatie. En dat is niet altijd goed nieuws voor de open Vlaamse exportgerichte economie. Wij profiteren van de groei-opstoot omdat onze afzetmarkten onze producten meer dan ooit nodig hebben. Maar België kent zoals geweten een systeem van automatische loonindexering. Stijgt de inflatie, dan worden de lonen automatisch aangepast. De gebeurt niet bij onze concurrenten in het buitenland. Hier is altijd een risico op een loon-prijsspiraal. Door de indexering stijgen de lonen, waardoor de bedrijven hun producten duurder maken en ze zichzelf uit de markt prijzen terwijl hier de inflatie verder stijgt en de loonkosten nog meer omhoog schieten.

Bijkomend nadeel is de centrale loonvorming in België waardoor de loonkosten in Vlaanderen en Wallonië niet aangepast zijn aan de regionale productiviteit. Eigenlijk is het zo dat een Waalse werknemer te veel kost en een Vlaamse te weinig verdient.

  1. Vlaamse chemiesector onder druk
vijand van de werkgelegenheid en de Vlaamse welvaart

Het PFOS-schandaal is vanuit economisch perspectief een reden tot bezorgdheid. Nu al is duidelijk dat Groen dit als een manier ziet om de chemiecluster in de Antwerpse haven aan te pakken. Niet alleen PFOS-verantwoordelijke 3M komt in het vizier, ook andere grote spelers als Bayer, BASF of Ineos dat een mega-investering plant van een paar miljard euro. De chemiecluster van de Antwerpse haven is de tweede grootste ter wereld en is goed voor 60 procent van de economische activiteit rond de metropool. Wat als er een beleid gevoerd wordt dat investeringen in de chemiesector afschrikt ? Dat zou een ferme aantasting van de Vlaamse welvaart betekenen.

  1. De beleidsstilstand van Vivaldi

De groeicijfers kunnen de komende jaren nog een extra stimulans krijgen dankzij het relancebeleid en de miljarden die in de economie worden gepompt. Maar dat is niet genoeg. Er zijn ook hervormingen nodig. Op de arbeidsmarkt, in de pensioenen, op het vlak van versoepeling van regels in bepaalde product- en dienstenmarkten. Alleen komen die er niet, wat de regering-De Croo ook mag beloven. Er is nood aan een eigen Vlaams arbeidsmarktbeleid dat focust op de hogere werkzaamheid van 55-plussers, terwijl Wallonië eerder moet focussen op jonge laaggeschoolden. Zolang er geen apart regionaal arbeidsmarktbeleid die naam waardig is staan we nergens.

  1. Franstaligen hebben weer geld nodig

De minister van Begroting van de Franse Gemeenschapsregering, Frédéric Daerden (PS), waarschuwde vorige week voor de oplopende miljardenschuld van zijn beleidsniveau. De Franse Gemeenschap stevent voor de zoveelste maal op een faillissement af. Besparen is niet simpel, want het budget bestaat vooral uit lonen van onderwijzend personeel. Een nieuwe staatshervorming met Vlaams geld in ruil voor bevoegdheden tekent zich af. Alleen zit Vlaanderen stilaan ook financieel op de limiet. Het heeft het eigen geld zelf nodig om de toekomst voor te bereiden. Het Franstalige infuus dreigt de komende jaren de Vlaamse groeikansen te fnuiken.

  1. Het onderwijsniveau staat onder druk

Er is ook een uitdaging met economische gevolgen waar Vlaanderen wél iets aan kan doen : de kwaliteit van het onderwijs. Het Vlaamse onderwijs boert al een tijd achteruit. Onze leerlingen scoren in de PISA-studies van de OESO elke keer minder goed. Ze verloren in 2019 hun Europese koppositie voor wiskunde. Daar moet iets aan gedaan worden. Onderzoek heeft aangetoond dat als je erin slaagt elke gemiddelde leerling één IQ-puntje beter te laten presteren, en dat kan, dat dan wordt geassocieerd met 200 dollar extra bbp per kop per jaar. Voor Vlaanderen zou dat 2,4 miljard dollar zijn. En je toppers een puntje hoger laten scoren, zou nog eens dubbel zoveel opbrengen, dus 4,8 miljard.

Foto’s (c) Gazet van Hove.